SardchalStore SardchalStore

بیماری های فیزیولوژیک وعوارض نگهداری سیب در سردخانه کدامند؟

ضایعات ناشی از رشد قارچ آلترناریا

سیب یکی از قدیمی ترین میوه هایی است که انسان از زمان های دور آن را شناخته و در سبد غذایی خود قرار داده است. به دلیل جایگاه این میوه در سبد غذایی خانوار و ارزش غذایی آن، سالیانه به مقدار زیادی در جهان تولید و مورد استفاده قرار می گیرد. بر مبنای آخرین اطلاعات منتشر شده فائو در سال 2018، بیش از 86 میلیون تن سیب در جهان تولید شده است. از این مقدار سیب تولید شده در جهان، بیش از 2.5 میلیون تن در ایران تولید شده که بر مبنای این اطلاعات، ایران بطور تقریبی حدود 3% از تولید سیب جهان را به خود اختصاص داده است. نکته قابل تأمل این است که بخشی از سیب تولید شده در جهان به ضایعات تبدیل می شود که ایران نیز از این امر مستنثنی نبوده و به دلایل مختلفی چون نوسانات شرایط آب و هوایی، شرایط آب و خاک در باغ های کشور، استفاده از کودهای مختلف، توزیع نامناسب سردخانه های بالای صفر، تاخیر در برداشت و تاخیر در انتقال به سردخانه، عدم استفاده از کامیون های یخچالدار در هنگام انتقال به سردخانه، بیماری های فیزیولوژیک و نظایر آن، کیفیت خود را از دست داده، سبب کاهش بازارپسندی میوه ها شده و یا به ضایعات تبدیل می شود.

ضایعات سیب در سردخانه

همانطور که پیشتر در مقالات قبلی نیز بیان شده است، بیماری هایی که در حین نگهداری سیب در سردخانه های بالای صفر کشور بروز می کند سبب کاهش قابلیت نگهداری، کاهش بازارپسندی و عدم رضایت مشتریان در سردخانه ها می گردد؛ در حالیکه سردخانه ها در موارد بسیاری نقش چندانی در جلوگیری از بروز این عارضه نمی توانند ایفا کنند. این عوارض اگر به موقع شناخته نشده و از گسترش آنها در سردخانه جلوگیری نگردد خسارات قابل توجهی به بار می آورند؛ لذا به سردخانه داران و مسئولین کنترل کیفیت واحدها پیشنهاد می گردد علاوه بر بازرسی دقیق میوه در هنگام ورود به سردخانه و پیش از ذخیره سازی، در طول مدت نگهداری نیز حداقل هفته ای یکبار از بسته بندی های حاوی سیب نمونه برداری کرده، وضعیت ظاهری میوه سیب را از منظر سالم بودن، وضعیت تازگی یا خشکیدگی دم میوه، چروکیدگی، سفتی میوه و نظایر آن را بررسی کرده، همچنین با برش های افقی و عمودی وضعیت بافت گوشتی میوه را نیز مورد بازرسی قرار دهند. اطلاع رسانی به موقع به صاحبان کالا در سردخانه ها جهت خروج میوه از سردخانه و عرضه آن به بازار مصرف می تواند به مقدار قابل توجهی ضایعات آن را کاهش داده و از خسارات مالی احتمالی بکاهد.

اما این عارضه ها کدامند؟ بر اساس تجارب بدست آمده و مطالعات انجام شده، منشاء عارضه ها می تواند متفاوت باشد، اما بیشتر آنها منشاء باغی دارند. بعضی از این عارضه ها، مانند واترکور و بیترپیت در زمان برداشت و انتقال به سردخانه قابل تشخیص می باشد. اما تعداد قابل توجهی از این عوارض مانند قهوه ای شدن داخلی، اسکالد و نظایر آن علیرغم اینکه منشاء باغی دارند در هنگام ورود به سردخانه قابل تشخیص نبوده و در حین نگهداری بروز پیدا می کند لذا مدیریت بهینه مدت زمان نگهداری میوه در سردخانه و عرضه به بازار مصرف را با مشکلات جدی مواجه می کند. بعضی از آسیب ها نیز می تواند ناشی از شرایط نگهداری در سردخانه ها باشد نظیر چروکیدگی و آسیب های ناشی از نشت گاز آمونیاک.

ضایعات میوه سیب در سردخانه

از آنجاییکه نگهداری میوه سیب سهم زیادی از ظرفیت سردخانه های بالای صفر کشور را در ششماهه دوم سال به خود اختصاص می دهد و با توجه به تقاضای مشتریان سردخانه ها مبنی بر نگهداری طولانی مدت سیب در سردخانه بین 6 تا بعضاً 9 ماه و عرضه به موقع به بازار مصرف، شناخت بیماری ها و مشکلات نگهداری سیب در سردخانه ها اهمیت ویژه ای پیدا می کند؛ لذا در این مقاله این بیماری ها و یا عوارض ناشی از نگهداری میوه در سردخانه های بالای صفر دسته بندی شده و در مقالات بعدی به هر کدام به تفصیل پرداخته خواهد شد.

 

الف: عوارض می تواند منشاء باغی داشته و ناشی از شرایط باغداری باشند و در هنگام برداشت و انتقال به سردخانه ها قابل تشخیص باشد نظیر

  • واترکور    Water Core مشخصات کامل این عارضه و راه های کنترل آن را می توانید از اینجا بخوانید.
  • بیترپیت Bitter Pit       مشخصات کامل این عارضه  و راه های کنترل آن را می توانید از اینجا بخوانید.

ب: عوارض می تواند منشاء باغی داشته اما به دلیل افزایش طول عمر میوه و نگهداری طولانی مدت در سردخانه آشکار شود نظیر

  • از هم پاشیدگی آردی  Mealy Breakdown   مشخصات کامل این عارضه و راه های کنترل آن را از اینجا بخوانید.
  • از هم پاشیدگی داخلی Internal Breakdown مشخصات کامل این عارضه و راه های کنترل آن را از اینجا بخوانید.
  • قهوه ای شدن مرکزی سیب Senile Brown Core مشخصات کامل این عارضه و راه های کنترل آن را از اینجا بخوانید. 
  • اسکالد سطحی یا معمولی Superficial or Common Scald  مشخصات کامل این عارضه و راه های کنترل آن را از اینجا بخوانید.

اگر چه ریشه اصلی بروز این عوامل شرایط باغداری، زمان برداشت و ... است اما به دلیل اینکه بر اثر نگهداری در سردخانه بروز می کند در این دسته قرار گرفته اند. این میوه ها در صورتیکه پس از برداشت به مصرف مستقیم برسد و یا پس از انتقال به سردخانه بطور تدریجی به بازار مصرف عرضه گردد فرصت بروز در سردخانه نخواهد داشت.

ج: عوارضی که ناشی از سرمای اضافی یا دمای پایین در سردخانه است نظیر

  • یخ زدگی Freezing Injury or Chilling Injury مشخصات کامل این عارضه و راه های کنترل آن را از اینجا بخوانید.
  • اسکالد نرم soft scald
  • از هم پاشیدگی نمدار  Soggy Break Down
  • قهوه ای شدن مرکز سیب  Brown Core
  • قهوه ای شدن داخلی سیب  Internal Browning

د: عوارضی که از شرایط نگهداری در سردخانه و ترکیب هوای سردخانه ناشی می شود نظیر

  • آسیب داخلی ناشی از دی اکسید کربن  Internal co2 Inury
  • آسیب خارجی ناشی از دی اکسید کربن  External co2 Inury
  • چروک شدن پوست میوه Skin Shriveled
  • بو و طعم نامطبوع  Off Flavors and Odours
  • آسیب ناشی از آمونیاک

ه: عوارضی که منشاء ناشناخته دارند:

  • اسکالد ناشی از نگهداری در سردخانه  Storage Scald
  • اسکالد سیاه    Black Scald
  • لکه جاناتان  Janathan Spot

ر: عوارض با منشاء قارچی نظیر

  • کپک آبی  Blue Mold Rot
  • کپک خاکستری Gray Mold
  • لکه سیاه سیب   Apple Scab  اطلاعات بیشتر در مورد لکه سیاه سیب را از اینجا بخوانید.
  • فساد صورتی  Pink Rot
  • فساد روزنه گرد یا عدسی Bull’s-Eye Rot
  • فساد سیاه Black Rot
  • فساد قهوه ای Brown Rot
  • فساد آلترناریا Alternaria Rot
  • فساد تلخ   Bitter Rot
  • کپک های رویشی سطحی  Surface Growing Molds

ز: ضایعات ناشی از فعالیت جوندگان در انبارهای نگهداری که بعضاً ضایعات و خسارات مالی قابل توجهی به بار می آورد.